Usta ile Anlaşırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Evdeki bir tamir, tadilat ya da montaj işi için usta bulmak kadar, ustayla doğru şekilde anlaşmak da önemlidir. Anlaşmazlıkların büyük kısmı, işin başında netleştirilmeyen ayrıntılardan kaynaklanır: malzemeyi kimin alacağı, fiyata nelerin dahil olduğu, işin ne zaman biteceği veya bir sorun çıkarsa ne olacağı gibi. Bu rehberde bir ustayla anlaşmadan önce konuşmanız gereken başlıca konuları ve tüketici olarak haklarınızı genel hatlarıyla ele alıyoruz.
İşin kapsamını yazılı olarak netleştirin
Ustanın ne yapacağını olabildiğince ayrıntılı tanımlayın. Örneğin bir elektrik işinde kaç priz ve anahtarın değişeceği, hangi hatların yenileneceği ve sigorta kutusuna müdahale edilip edilmeyeceği açıkça belirtilmelidir. Kapsam belirsiz kaldığında, iş sırasında çıkan her ek kalem tartışma konusu olabilir.
Anlaşmayı yazılı hâle getirmek için resmi bir sözleşme şart değildir; teklif metni, mesajlaşma kayıtları veya kısa bir iş tanımı da işe yarar. Önemli olan, iki tarafın da aynı şeyi anladığının kayıt altında olmasıdır.
- Yapılacak işlerin listesi
- Toplam ücret ve neleri kapsadığı
- Başlangıç ve tahmini bitiş tarihi
- Ek iş çıkarsa nasıl fiyatlanacağı
- Sökülen malzemelerin ve molozun ne olacağı
Malzeme kimde?
Malzemeyi ustanın mı yoksa sizin mi alacağınızı en başta netleştirin. Usta alacaksa malzemenin marka, model ve kalitesinin teklifte belirtilmesi, fiyat karşılaştırmasını da kolaylaştırır. Siz alacaksanız, doğru ürünü ve miktarı ustaya danışarak belirleyin.
Malzeme fiyatının işçilikten ayrı yazılması, iş sırasında çıkabilecek değişiklikleri takip etmenizi kolaylaştırır. Kullanılmayan malzemenin iadesi konusunu da önceden konuşmak faydalıdır.
Tamir işlerinde değiştirilen eski parçayı görmek istemeniz de makul bir taleptir. Böylece hangi parçanın neden değiştiğini anlar, gerektiğinde garanti veya iade süreçlerinde elinizde somut bir bilgi olur.
Fatura veya fiş isteyin
Yapılan iş ve kullanılan malzeme için fatura ya da fiş almak, olası bir anlaşmazlıkta hakkınızı arayabilmeniz açısından önemlidir. Özellikle garanti kapsamındaki parçalarda ve cihazlarda, faturası olmayan bir ürün için garanti talebinde bulunmak zorlaşabilir.
Fatura veya fişte yapılan işin kısa tanımının, tarihin ve tutarın yer alması önerilir. Bu belgeleri garanti süresi boyunca saklamanız, daha sonra ortaya çıkabilecek sorunlarda başvuru yapmanızı kolaylaştırır.
İşçilik garantisini sorun
Birçok usta yaptığı işe belirli bir süre işçilik garantisi verir. Garantinin süresini ve neleri kapsadığını, örneğin aynı arızanın tekrar etmesi durumunda ücretsiz müdahale edilip edilmeyeceğini önceden sorun ve mümkünse yazılı olarak alın.
Parça garantisi ile işçilik garantisinin farklı şeyler olduğunu unutmayın. Parçanın üretici garantisi olabilir, ancak montajdan kaynaklanan bir sorun işçilik garantisi kapsamındadır.
Ödemeyi iş bitince yapın
Genel olarak ödemenin iş tamamlandıktan ve kontrol edildikten sonra yapılması önerilir. Büyük ve uzun süren işlerde malzeme alımı için kısmi bir ön ödeme istenebilir; bu durumda ödenen tutarın ve karşılığının kayıt altına alınması önemlidir.
Senin Ekip üzerinden ücretsiz talep açtığınızda bölgenizdeki doğrulanmış ustalardan teklif alır, puan ve yorumlarını karşılaştırarak birini seçersiniz. Anlaşmadan önce uygulama içinde mesajlaşırsınız; telefon numaraları siz bir ustayla anlaştıktan sonra paylaşılır. Ödemeyi ustaya doğrudan siz yaparsınız, Senin Ekip ödemeye aracılık etmez ve para tutmaz.
Güvenlik gerektiren işler
Elektrik tesisatı ve gazlı cihazlarla ilgili işler, can ve mal güvenliğini doğrudan etkiler. Bu işlerin mutlaka alanında yetkin ve gerekli belgelere sahip kişilerce yapılması gerekir. Ustanın bu alandaki deneyimini ve varsa belgelerini sormaktan çekinmeyin.
Ayıplı hizmette tüketici hakları
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, ticari veya mesleki amaçla hizmet sunanlardan alınan hizmetlerde tüketiciye çeşitli haklar tanır. Sözleşmeye aykırı ya da ayıplı bir hizmetle karşılaştığınızda, genel olarak hizmetin yeniden görülmesini, bedelden indirim yapılmasını, ayıbın giderilmesini veya sözleşmeden dönmeyi talep edebilirsiniz.
Sorunu önce ustayla doğrudan konuşarak çözmeye çalışın ve yazışmalarınızı saklayın. Çözüm sağlanamazsa, belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesine başvurulabilir. Başvurular e-Devlet üzerinden de yapılabilir. Güncel parasal sınırları ve başvuru koşullarını Ticaret Bakanlığı duyurularından kontrol etmeniz önerilir.
Sık sorulan sorular
Ustayla sözlü anlaşma yeterli mi?
Sözlü anlaşma da geçerlidir ancak ispatı zordur. Teklif metni veya mesajlaşma kayıtları gibi yazılı bir kayıt, olası anlaşmazlıklarda işinizi kolaylaştırır.
Ön ödeme yapmalı mıyım?
Genel olarak ödemenin iş bitince yapılması önerilir. Malzeme için ön ödeme istenirse, tutarı ve karşılığını yazılı olarak kayıt altına alın.
Yapılan iş kusurluysa ne yapabilirim?
Önce ustayla iletişime geçip sorunun giderilmesini isteyin. Çözülmezse, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki haklarınız için tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.
Senin Ekip ödemeye aracılık ediyor mu?
Hayır. Senin Ekip müşteriyle hizmet vereni buluşturan bir aracı platformdur; ödemeyi anlaştığınız ustaya doğrudan siz yaparsınız.
